ताडोबा व्याघ्र प्रकल्पात रोजगार निर्मिती व आव्हाने

Abstract

ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्प (Tadoba Andhari Tiger Reserve – TATR) महाराष्ट्रातील सर्वात जुन्या आणि सर्वात मोठ्या व्याघ्र प्रकल्पांपैकी एक आहे. येथे इको-ट्युरिझम, कौशल्य विकास कार्यक्रम आणि समुदाय-आधारित उपक्रमांद्वारे स्थानिक आदिवासी व ग्रामीण समुदायांसाठी हजारो रोजगार संधी निर्माण झाल्या आहेत. मात्र, मानव-वन्यजीव संघर्ष, पुनर्वसनाच्या समस्या, वनसंपत्तीवरील निर्बंध आणि खाणकामाच्या धमक्या यांसारख्या आव्हानांमुळे हे रोजगार टिकाऊ राहणे कठीण झाले आहे. या संशोधनात दुय्यम स्रोतांवर आधारित विश्लेषण केले असून, रोजगार निर्मितीचे सकारात्मक पैलू आणि आव्हानांचा सविस्तर आढावा घेतला आहे. शिफारशींमध्ये समुदाय-केंद्रित टुरिझम, उत्तम पुनर्वसन धोरण आणि संघर्ष कमी करण्याच्या उपायांचा समावेश आहे.