वसंतराव नाईक यांच्या मुख्यमंत्रिपदाच्या कारकिर्दीतील प्रशासकीय सुधारणांचे विश्लेषणात्मक अध्ययन

Abstract

महाराष्ट्राचे सर्वाधिक काळ (१९६३-१९७५) मुख्यमंत्री राहिलेल्या वसंतराव नाईक यांचा कार्यकाळ केवळ राजकीय स्थैर्यासाठीच नव्हे, तर दूरगामी प्रशासकीय सुधारणांसाठी (Administrative Reforms) ओळखला जातो. ब्रिटिशकालीन 'महसूल आणि कायदा-सुव्यवस्था' केंद्रित प्रशासनाला त्यांनी 'विकासाभिमुख प्रशासनात' (Development Administration) रूपांतरित केले. प्रस्तुत संशोधन पेपरमध्ये सत्तेचे विकेंद्रीकरण, रोजगार हमी योजनेची संस्थात्मक उभारणी, कृषी व औद्योगिक धोरणांची प्रशासकीय अंमलबजावणी आणि १९७२ च्या दुष्काळातील आपत्ती व्यवस्थापन मॉडेल या वसंतराव नाईक यांनी केलेल्या प्रशासकीय सुधारणांचे विश्लेषणात्मक अध्ययन करण्यात आले आहे